Wat is Teppanyaki? Deze Japanese kookstijl uitgelegd

door Joost Nusselder | Geupdate op:  juli 9, 2020

Bekijk onze koopgids met alles voor in de Aziatische keuken:

Bekijk de koopgids

Teppanyaki gedefinieerd.

Teppanyaki refereert naar een gerecht bestaande uit groenten, vis en vlees, dat bereid wordt op een grote kookplaat die normaal gesproken ingebouwd is in de tafel zelf. 

De term Teppanyaki komt van Teppan, dit betekend stalen plaat, en Yaki, dit betekend gegrild, gefrituurd in de pan of geroosterd.

Wat is teppanyaki

Teppanyaki word beschouwd als een kookmethode waarbij de chef het gerecht bereid voor de ogen van de klanten, hij maakt er een ware show van.

De gasten kiezen zelf de kook methode en selecteren ook de kruiden en specerijen.

Met de juiste methodiek en kook accessoires, kan de chef het gerecht dan meteen opdienen.

Normaal gesproken word elk gerecht apart bereid zodat de klant écht de smaakervaring van het gerecht kunnen beleven. 

Teppanyaki moet niet beschouwd worden als iets dat vergelijkbaar is met een barbecue grill.

Deze laatste gebruikt een gas vlam of kolen en heeft een rooster, terwijl de Teppanyaki plaat een platte, ijzeren kookplaat is, die perfect is voor het bereiden van kleinere ingrediënten zoals klein gesneden vlees, gesneden groenten, ei en rijst.

Als je er nog niet zeker van bent welke type grill je wilt gebruiken, kun je het beste ook een Teppanyaki op je lijst zetten. De voordelen van het gebruiken van een teppanyaki grill gaan we je nu uitleggen.

Lees meer: probeer deze gezonde teppanyaki grillgroenten

Een stukje uit de geschiedenis van Teppanyaki Als ik geschiedenis zeg, denken de meeste mensen meteen aan het oude Japan, waar de ninja’s en samurais domineerden.

Dit klopt echter niet in dit geval; Teppanyaki is namelijk relatief nieuw! Het begon allemaal pas in 1945 in Kobe, Japan.

De uitvinder van de teppanyaki, Shigeji Fujioka, vond tussen de restanten van een afgebrande scheepswerf een ijzeren plaat, hij gebruikte de plaat als bakplaat voor in de keuken.

Na de oorlog opende hij een restaurant keten, genaamd Misono en introduceerde het concept van Westers koken in een “Teppan”.

Dit idee was niet erg populair onder de lokale bevolking omdat zij het erg “gewoontjes” vonden.

Echter zag dit restaurant dat de toeristen erg gefascineerd waren door deze stijl van koken – vooral omdat ze konden zien hoe geweldig de chefs waren met hun messen, recht voor hun neus.

Vandaar dat teppanyaki eten in een restaurant vandaag de dag gepaard gaat met show cooking.

Toen een Amerikaanse journalist Shigeji Fujioka interviewde over zijn succes, benoemde hij voor de eerste keer zijn stijl.

Teppanyaki en show cooking in het specifiek, werd kort daarna overgenomen door een fusion restaurantketen in Amerika: “Benihana”.

De populariteit van Teppanyaki maakte een enorme groei door buiten Japan. Pas later werd ook in Japan deze show-kookstijl in gebruik genomen.

Dit was iets heel nieuws in de culinaire wereld in die tijd.

Deze vorm van koken is erg in opkomst geraakt en het is een belangrijk element geworden in het verspreiden van de Japanse eetcultuur over de hele wereld.

De volgende keer dat je naar een traditioneel geklede Japanse kok kijkt, die zijn mes vaardigheden laat zien, weet je in ieder geval zeker dat hij geen ninja is, maar gewoon een geweldige Teppanyaki chef!

Voordelen van het gebruik van een Teppanyaki grill

De meeste traditionele barbecue grills hebben grote openingen in het rooster, dit maakt dat het niet mogelijk is om kleinere ingrediënten zoals ei, vis en gesneden groenten hier op te bereiden.

Natuurlijk zullen deze ingrediënten tussen het rooster vallen. 

De Teppanyaki plaat is heel anders, deze is namelijk zo ontworpen, dat de kok het eten kan bereiden zonder dat er ook maar iets verloren gaat van het voedsel. 

De ingrediënten zijn in direct contact met de kookplaat, dit maakt dat de vrijgekomen voedsel sappen ook veel smaak zullen geven.

Om deze reden hebben gerechten die bereid worden met een teppanyaki grill meer smaak, vooral in combinatie met verschillende sauzen.

Thuis Teppanyaki maken

Als je het eerste stuk van dit artikel hebt gelezen en denkt dat je Teppanyaki dus niet thuis kan maken.. heb je het fout!

In deze moderne wereld waarin we leven, is het wel degelijk mogelijk om zelf Teppanyaki te maken. Ja, gewoon thuis.

De evolutie die in de keuken plaats heeft gevonden heeft hier natuurlijk zijn bijdrage aan geleverd.

Je vraagt je natuurlijk wel af hoe je dan je messen in het rond gaat gooien en al die coole technieken onder de duim gaat krijgen.

Hier zou ik  adviseren, dat als je geen expert bent, je dit doel misschien even aan de kant moet zetten, zodat niemand gewond raakt! 

Als je dit toch graag onder de knie wil krijgen (omdat je misschien indruk wilt maken op vrienden), dan kan je beter eerst wat Teppanyaki kooklessen nemen.

Recepten

Zoals we eerder in dit artikel geschreven hebben, word Teppanyaki erg beïnvloed door de Westerse manier van koken; daarom zijn de ingrediënten die ze gebruiken ook Westers.

Zo gebruiken ze bijvoorbeeld: Krab, garnalen, kip, bief, verschillende soorten vis en natuurlijk groenten.

De meest gebruikte olie bij deze manier van koken is sojaolie.

Teppanyaki wordt ook geserveerd met bijgerechten zoals courgette (hoewel dit niet vaak voor komt in Japan zelf), bonen, gefrituurde rijst en knoflook chips.

Internationale restaurants gebruiken ook vaak speciale sauzen, maar in de Japanse restaurants  gebruikt men alleen soja saus.

Al is het bereiden van Teppanyaki zelf best makkelijk, het koken op restaurantniveau vergt natuurlijk enige oefening.

Teppanyaki is een culinaire vorm die zeker een grote portie oefening vergt.

Vele Japanse restaurants bieden ook Teppanyaki gerechten aan, zoals Kobe biefstuk, Japanse noodles met gesneden kool, etc. maar deze gerechten zijn moeilijker te bereiden dan de meeste Teppanyaki gerechten.

Als je een beginner bent raden wij je dus aan om te beginnen met bijvoorbeeld biefstuk of kip als hoofdgerecht. Wat de bijgerechten betreft, is het natuurlijk helemaal je eigen keuze.

Zorg dat je bijgerecht past bij je hoofdgerecht, als je dat lastig vindt, is een mix van verschillende groenten een altijd goede optie.

Let wel op dat je de groenten niet te lang, of te kort, bakt. Een slecht bijgerecht zal logischerwijs de kwaliteit van het hoofdgerecht naar beneden halen.

De materialen die je nodig hebt voor Teppanyaki kan je overal kopen. Meestal is een goede set messen, die je thuis misschien al hebt, voldoende. De basis is natuurlijk de plaat, die moet goed zijn.

Deze is geweldig; het Yaxell Ran Kiritsuke koksmes.

Zorg dat je een goede Teppanyaki plaat aanschaft.

De lijst van recepten voor Teppanyaki is natuurlijk gigantisch, ze hebben echter wel allemaal een paar basis stappen die overeen komen. De eerste stap houdt in, dat je je hoofd ingrediënten vakkundig snijdt in kleinere porties.

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste stap, kleinere porties kunnen makkelijker gebakken worden. 

Voordat je je vlees op het rooster legt wordt geadviseerd om je bijgerechten al voor te bereiden, zoals de groenten.

Bijgerechten moeten vaak wat langer gebakken worden, dus het is veilig om ze te bakken naast je hoofdgerecht. 

Zorg dat de ingrediënten vers zijn. Je wil de beste smaak meegeven aan jouw gasten.

De laatste stap is het bakken zelf, het ligt helemaal aan de hitte van de plaat en je ingrediënten. Ook hier is veel oefening voor nodig.

Klassieke Teppanyaki saus

De klassieke soja saus is perfect voor alle teppanyaki gerechten. De volgende ingrediënten heb je nodig:
Gang Bijgerecht
Keuken Japans
Trefwoord Saus, Teppayaki
Voorbereidingstijd 5 minuten
Bereidingstijd 10 minuten
Rusttijd 7 dagen
Totale tijd 7 dagen 15 minuten
Porties 4 personen
Auteur Joost Nusselder
Cost €2

Ingrediënten

  • 1 fles sojasaus
  • 1 gesneden ui
  • gesneden knoflook (naar smaak, begin met 2 teentjes)

Instructies

  • Doe wat water in een pan. Gebruik bij voorkeur een pan dat een anti aanbak laag bevat en in de vaatwasser kan. Kook het water met de soja saus en gesneden ui en laat het 10 minuten pruttelen.
  • Haal het vervolgens van de kook af en voeg de knoflook toe.
  • Plaats de gekookte ingrediënten in een kom en laat het liggen voor ongeveer een week. De kom hoeft niet lucht dicht te zijn. Na een week kun je de stukjes er uit halen door de saus af te gieten in een andere kom. Nu is de saus klaar om geserveerd te worden bij een teppanyaki gerecht.

Een veel gemaakte fout wat Teppanyaki betreft

Van alle Japanse kookstijlen, is Teppanyaki waarschijnlijk de meest populaire, met recht! Er zijn echter wel een aantal zaken die duidelijk moeten zijn;

Het gebeurt vaak dat mensen ook andere Japanse kookstijlen aanzien voor Teppanyaki. Hibachi bijvoorbeeld, is een andere Japanse kookstijl, deze wordt vaak verward met Teppanyaki!

Ze hebben echter een erg belangrijk verschil;

Als je een expert bent ken je de verschillen, anders waarschijnlijk niet.

De term Hibachi betekend letterlijk vuur-kom of vuur-stoof.

Het cilindervormige, vuurvaste vat dat wordt gebruikt bij Hibachi is uniek: Er wordt houtskool opgelegd en zo bereid men het gerecht.

De  Hibachi kookstijl is aanzienlijk ouder dan de Teppanyaki-stijl. Hibachi gaat ver terug in de tijd, toen de Japanners voor het eerst metalen kookgerei en deze cilindervormige containers gingen gebruiken.

Door de rijke geschiedenis van Hibachi-koken, werden kookstijlen over de hele wereld beïnvloed – deels vanwege de eenvoud van de Hibachi kookstijl.

Van oudsher is de traditionele Hibachi-keuken de bereiding van een verscheidenheid aan stukjes biefstuk met verse groenten en een Hibachi saus.

De ingrediënten voor het bereiden van Teppanyaki en Hibachi zijn voor het grootste deel wel hetzelfde. Vandaar misschien ook de verwarring.

Het verschil in het kookproces maakt wel dat de smaken verschillen. Het gaat er natuurlijk om welke smaak en stijl jij prefereert!

Zowel Teppanyaki en Hibachi zijn meer dan alleen een kookstijl in Japan. Het is een vorm van kunst en beide verdienen evenveel waardering.

Teppanyaki of Hibachi: de Japanse biefstuk blijft, welke van deze kookstijlen je ook gebruikt, de lekkerste ter wereld!

Teppanyaki is makkelijker om thuis te bereiden, in vergelijking met Hibachi. Je hebt slechts een stalen kookplaat nodig. Hibachi is iets te gecompliceerd om thuis te doen.

Het kiezen van de juiste Teppanyaki grill

Er zijn heel veel verschillende Teppanyaki platen op de markt te vinden, vandaag de dag. Ze verschillen natuurlijk van prijs en specificaties.

Als je een grill wilt die makkelijk schoon kan worden gemaakt, kies je voor een grill die gemaakt is van staal.

Maar als je een grill wilt die de hitte goed verdeeld over de gehele plaat, dan is het beter om er een te kiezen die gemaakt is van gietijzer. 

Aangezien de hitte geleidelijk word verdeeld over de plaat, kan je er zeker van zijn dat je ingrediënten goed gebakken worden.

Als het aan komt op buiten koken, dan moet je specifiek kijken naar de Teppanyaki grill modellen die geschikt zijn voor buiten gebruik.

De grills die buiten worden gebruikt moeten meestal op gas worden aangesloten. De plaat is dan ook goed afgedekt, waardoor bijvoorbeeld wind geen effect zal hebben op zijn functioneren.

Modellen voor binnen gebruik werken op elektriciteit.

Lees ook: Teppanyaki koken op je fornuis

Veelgestelde vragen rondom teppanyaki

Wat is een teppanyaki-diner?

Teppanyaki (鉄 板 焼 き, teppan-yaki) is een Japanse kookstijl van na de Tweede Wereldoorlog, waarbij een ijzeren bakplaat gebruikt wordt om voedsel op te bereiden.

De teppanyaki-grills worden vaak propaan verwarmd, hebben een plat oppervlak en worden veelal gebruikt om voedsel te bereiden voor gasten in restaurants.

Je zit allen aan tafel, om de kookplaat heen en de chef kookt terwijl hij je van een waar spektakel laat genieten met prachtige messen-trucs. Je eten wordt direct vanaf de plaat opgediend.

Hoe bereid je teppanyaki?

Alle vlees of groenten die je in jouw teppanyaki gebruikt, moet voor het bakken in hapklare stukjes worden gesneden. Je kunt ze vervolgens grillen op de plaat aan tafel met je gasten eromheen. 

Waarom is teppanyaki duur?

Niet alleen is het visuele genot, maar ook de vaardigheid van Teppanyaki-koks in combinatie met de beste ingrediënten de belangrijkste reden voor de hoge prijs van teppanyaki. Men gebruikt vlees van hoge kwaliteit, als bijvoorbeeld Franse lamskoteletten, Australische kreeften, enz.

Deze ingrediënten moeten aanwezig zijn in de teppanyaki-keuken.

Wat is de saus die wordt gebruikt in teppanyaki?

Sojasaus is het meest basic ingrediënt van een teppanyaki-dipsaus. Naarmate de kookstijl van teppanyaki is geëvolueerd, zijn er ook andere sauzen bijgekomen die geweldig zijn voor gegrild vlees, zeevruchten en groenten. 

Gebruik je olie op een Teppanyaki?

Bij het grillen van vlees en groenten op een Teppanyaki, moet je olie gebruiken. Sojaolie is de beste keuze om ingrediënten op de Teppanyaki grill te roerbakken.

Is het onbeleefd om je bord leeg te eten in Japan?

In Japan moet je je bord leegmaken. Het is onbeleefd om eten op je bord te laten liggen. Dit geldt zowel of je nu bij iemand thuis bent of in een restaurant.

Wat moet ik bestellen bij Teppanyaki?

Veel voorkomende ingrediënten in teppanyaki-stijl zijn onder meer rundvlees, garnalen, kip of tofu en een verscheidenheid aan gegrilde groenten en gebakken rijst of noedels. Over het algemeen wordt de rijst of noedels voor de tafel, eerst gekookt en geserveerd voor de gasten terwijl het vlees en de groenten worden bereid.

Waar is teppanyakisaus van gemaakt?

Je hebt maar 5 ingrediënten nodig om deze klassieke Teppanyaki saus te maken. Dit zijn koolzaadolie (1/2 kopje), sojasaus (3 el), suiker (2 el), rijstwijnazijn, (1/4 kopje) en gember (3 el; gehakt). Dit is een ideale match voor vis, kip, biefstuk, groenten en tofu.

Wie heeft Teppanyaki uitgevonden?

De uitvinder van het steakhouse in teppanyaki-stijl is Shigeji Fujioka van de Japanse restaurantketen Misono. Het restaurant beweert de eerste te zijn die in 1945 het koken van westerse gerechten op een teppan in Japan introduceerde.

Is het onbeleefd om in Japan een vork te gebruiken?

Gebruik de stokjes in ieder geval niet als een “speer”  in je eten. De Japanners vinden dit gedrag onbeleefd. Als het voedsel te moeilijk is om op te pakken (dit gebeurt vaak met glad voedsel), gebruik dan een vork.

Het ook wordt als onbeleefd beschouwd om voedsel van de ene set eetstokjes door te geven aan de andere.

Wat zeggen Japanse mensen voordat ze gaan eten?

Voor het eten zeggen Japanners ‘itadakimasu’, een beleefde uitdrukking die betekent ‘ik ontvang dit voedsel’. Zo bedankt men degene die heeft gewerkt om het eten te bereiden.

Conclusie

Nu dat je al wat meer weet over Teppanyaki, vraag je je misschien af hoe je deze kennis kan toepassen. 

Je kan nu een intensere ervaring verwachten van een Teppanyaki diner, omdat je beter kunt kiezen. Je kunt ook je Teppanyaki kennis overbrengen op je vrienden of familie. Je kunt zelfs je eigen Teppanyaki restaurant openen als je dit zou willen! 

Natuurlijk waardeert niet iedereen Teppanyaki en dat is natuurlijk helemaal oké, smaken verschillen! 

Ik zelf echter, kan me geen weekend voorstellen zonder mijn geliefde Teppanyaki. Teppanyaki restaurants zijn heel erg hot in de grotere steden, kijk vooral daar naar ze uit.

Een Teppanyaki restaurant is meestal niet goedkoop, maar niet zo duur als de meeste restaurants met andere wereldse kookstijlen.

Teppanyaki is een geweldig voorbeeld van culturele intergratie, en zeker een heel smaakvolle!

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen er achter te komen wat Teppanyaki nu eigenlijk inhoudt en hoe je er zelf van kunt genieten.

Nu ben je er natuurlijk klaar voor een ‘ninja’ in eigen keuken te worden en geweldig eten te bereiden. Als je eenmaal Teppanyaki geprobeerd hebt, wil je niets liever dan deze kookkunst zelf beheersen, dat verzeker ik je!

Voor tips voor het kopen van uw ideale Teppanyaki Grill en de 5 beste grills die verkrijgbaar zijn, moet u zeker kijken naar onze vorige post!

Joost Nusselder, de oprichter van japansenoodles.nl is een content marketer, vader en houdt van het uitproberen van nieuw eten. Hij kwam in Amsterdam al in aanraking met veel verschillende soorten keukens en werd verliefd op Japans eten. Nu maakt hij sinds 2017 samen met zijn team hulpvaardige blog artikelen om trouwe lezers te helpen bij recepten en koken.